หลวงอรรถสารประสิทธิ์ (ทองเย็น หลีละเมียร)

ผู้เขียน : วัฒภูมิ ทวีกุล
product

หลวงอรรถสารประสิทธิ์ (ทองเย็น หลีละเมียร)
อัสสัมชนิกเลขที่ 3506
สมาชิกคณะราษฎร


            นายทองเย็น อรรถสารประสิทธิ์ (หลีละเมียร) เกิดเมื่อวันที่ 7 มีนาคม พ.ศ. 2446 (ค.ศ. 1903) ณ บ้านตำบลตลาดน้อย อำเภอสัมพันธ์วงศ์ กรุงเทพมหานคร เป็นบุตรนายทองสุข และนางแช่ม หลีละเมียร มีพี่น้องทั้งหมด 14 คน (รวมนายทองเย็น อรรถสารประสิทธิ์) เข้า
รับการศึกษาขั้นต้นที่โรงเรียนวัดปทุมคงคา และเรียนจบชั้นมัธยมบริบูรณ์ที่โรงเรียนอัสสัมชัญ (อัสสัมชนิกเลขที่ 3506) จากนั้นเขาศึกษาต่อที่โรงเรียนกฏหมายกระทรวงยุติธรรม ในปี พ.ศ. 2465 (ค.ศ. 1922) สำเร็จเป็นเนติบัณฑิตเมื่อปี พ.ศ. 2468 (ค.ศ. 1925) เมื่ออายุได้ 22 ปี

            นายทองเย็น  เริ่มต้นอาชีพในทางราชการจากการเป็นอัยการจังหวัดขุขันธ์ (จังหวัดศรีษะเกษในปัจจุบัน) ได้รับตำแหน่งข้าราชการพลเรือนเป็น รองอำมาตย์เอก ในปี พ.ศ. 2471 (ค.ศ. 1929) และได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็น หลวงอรรถสารประสิทธิ์ เมื่อปี พ.ศ. 2472 (ค.ศ. 1929) 


หลวงอรรถสารประสิทธิ์เป็นหนึ่งในสมาชิกคณะราษฎร ที่ทำการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475


            ท่านดำรงตำแหน่งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทย (ผู้แทนราษฎรชั่วคราว พ.ศ. 2475) หรือ ผู้แทนราษฎรชั่วคราว 28 มิถุนายน พ.ศ. 2475 - 6 ธันวาคม พ.ศ. 2476) ซึ่งถือเป็นสภาผู้แทนราษฎรชุดแรกของไทย แและดำรงตำแหน่งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2 ต่อเนื่องยาวนานถึง 14 ปี (10 พฤษภาคม พ.ศ. 2489)

            ภายหลังเหตุการณ์เปลี่ยนแปลงการปกครง พ.ศ. 2475 หลวงอรรถสารประสิทธิ์ได้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองต่าง ๆ เช่น

  • พ.ศ. 2476 เลขานุการรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม
  • พ.ศ. 2478 เลขานุการรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตร
  • พ.ศ. 2479 ผู้ช่วยเลขาธิการคณะรัฐมนตรี สำนักนายกรัฐมนตรี
  • พ.ศ. 2483 อธิบดีกรมสรรพสามิต กระทรวงการคลัง
  • พ.ศ. 2484 ปลัดกระทรวงการคลัง
  • พ.ศ. 2489 ในขณะที่ดำรงตำแหน่งปลัดกระทรวงการคลัง มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้เป็นรองผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย

            นอกจากนี้ยังได้รับแต่งตั้งเป็นกรรมการต่าง ๆ อีกหลายแห่งคือ

  • กรรมการทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์
  • ประธานกรรมการบริษัท เกลือไทย จำกัด
  • ประธานกรรมการโรงงานยาสูบ
  • กรรมการสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล
  • กรรมการสำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน (ก.พ.)
  • กรรมการธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด

            ภายหลังเมื่อออกจากราชการ ขณะดำรงตำแหน่งปลัดกระทรวงการคลังแล้ว ถูกกระทบกระเทือนจากความผันผวนทางการเมืองในสมัยนั้นอยู่ประมาณ 10 ปี จึงได้ย้ายออกมาอยู่กับครอบครัวที่บ้านในซอยสวัสดี ใช้ชีวิตกับการอ่านหนังสือเป็นส่วนใหญ่ ในปี พ.ศ. 2514 (ค.ศ. 1971) หลวงอรรถสารประสิทธิ์ได้รับการตรวจพบมะเร็งที่ต่อมลูกหมากที่โรงพยาบาลกรุงเทพคริสเตียน นายแพทย์สัมพันธ์ ตันติวงศ์ นายแพทย์อุดม โปษะกฤษณะ (อัสสัมชนิกเลขที่ 5018) และนายแพทย์บรรณสิทธิ์ บุญอิต ได้ทำการผ่าตัดตามวิธีการแพทย์ หลังจากนั้นท่านได้กลับมารักษาตัวที่บ้าน และมีอาการดีขึ้นจนเกือบเป็นปรกติเป็นเวลา 2 ปี ท่านจึงได้เดินทางไปเยี่ยมบุตรชายคนโตที่สหรัฐอเมริกา และบุตรชายคนเล็กที่ประเทศอังกฤษ ตลอดเวลา 8 ปี ท่านต้องรับประทานยาเป็นประจำ และอยู่ในความดูแลของนายแพทย์บรรณสิทธิ์ บุญอิต รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลกรุงเทพคริสเตียน ตลอดจนวาระสุดท้ายของท่าน

            วันที่ 28 ตุลาคม พ.ศ. 2523 (ค.ศ. 1980) ท่านเข้ารับการรักษาโรคปอดบวมจนอาการดีขึ้น แต่แพทย์ได้เอ็กซเรย์พบว่า มะเร็งขยายไปถึงกระดูก ไม่มีทางที่จะเยียวยาได้ จนเมื่อวันที่ 26 ธันวาคม พ.ศ. 2523 (ค.ศ. 1980) ท่านได้ถึงแก่กรรมด้วยอาการสงบ สิริรวมอายุได้ 76 ปี 9 เดือน 19 วัน)

อ้างอิงจาก
1) อนุสรณ์ในงานพระราชทานเพลิงศพ นายทองเย็น อรรถสารประสิทธิ์ (หลีละเมียร) ป.ม.,ท.ช. ณ เมรุวัดธาตุทอง วันพุธที่ 18 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2524


Author: วัฒภูมิ ทวีกุล

อัสสัมชนิกเลขที่ 47985 รุ่น 126